----
Bijenmakelaars
verzorgen de
Cursus bijenbeheer
Bijenbeheer de weg naar bijengezondheid
Bijenbeheer bevordert een landschap dat gezond is voor bijen: een bloemrijk landschap waar voor bijen en andere bloembezoekende insecten voldoende stuifmeel en nectar is te halen en waar vooral voor de wilde bijen voldoende nestgelegenheid is. In dat landschap mogen de bijen ook niet in aanraking komen met chemische bestrijdingsmiddelen.
Een landschap dat gezond is voor bijen is ook gezond voor mensen
Arie Koster & Annemiek van Loon
Wat doet en bijenmakelaar ?
Cursus bomen en heesters voor bijen
disclaimer
---
Wat doet een bijenmakelaar
Een bijenmakelaar is in de eerste plaats een persoon die mensen, organisaties, gemeentenbesturen, groenbeheerders  en onderwijsinstellingen enthousiast maakt voor bijen. Want om gezond te kunnen leven, zijn bijen onze bondgenoten. De bijenmakelaar doet dat door het  door het ontsluiten van kennis, inzichten  en praktische tips. Een andere, even belangrijke functie  van de bijenmakelaar is,  het bij elkaar brengen van partijen die belang hebben bij een gezonde bijenstand. En dat zijn we allemaal.
Op dit gebied hebben we een zeer ruimte ervaring opgedaan in het onderwijs en advisering  aan gemeenten en talloze andere organisaties en personen die groen beheren.  Alles wat een bijenmakelaar nodig heeft om de positie van bijen te verbeteren, is bij ons aanwezig.
Een bijenmakelaar speelt onder meer een stimulerende en adviserende rol in het bijenbeheer. Dat is groen- en landschapsbeheer dat niet alleen gunstig is voor bijen, maar ook voor biodiversiteit in het algemeen. Een bijenmakelaar kan eveneens een belangrijke rol spelen bij het realiseren van de zogenaamde bijenlinten. Dit is in de eerste plaats geen ecologisch proces, maar een sociaal proces. Juist dit proces ligt ten grondslag aan een duurzame, gezonde bijenstand.
 
Bijen aan zet
Bijenbeheer is een nieuw woord. Het heeft betrekking op het beheer van onze omgeving ten bate van wilde bijen. Sinds mensenheugenis hebben (wilde) bijen nog nooit zoveel aandacht gekregen als de afgelopen jaren. Het gaat niet zo heel geweldig met de bijen dus willen we ze helpen. Bijenhotels rijzen daarom als paddenstoelen uit de grond. Maar er is meer.
 
Beheer met bijen als doelsoort
Veel publieksacties zetten in op bijen. Dit is zeer positief. Maar de aandacht voor bijen begint ook hype-achtige trekjes te krijgen, en dat is niet zonder risico's. Na een hype of een rage volgt vrijwel altijd een stilte. Ook zijn veel acties gericht op direct zichtbaar resultaat. Daarom is het goed om ook in te zetten op bijenbeheer met meer langdurig resultaat en zonder al te veel tam tam binnen het groenbeheer structureel te focussen op bijen.
 
Wilde bijen
Honingbijen verkeren nog steeds in een kritische situatie, maar met wilde bijen gaat het relatief goed. Natuurlijk zijn er de laatste decennia bijen uit het Nederlandse landschap verdwenen. Ook staan er soorten op de nominatie snel te verdwijnen. Daar tegenover staan weer nieuwe soorten en veel soorten die dertig jaar geleden nog zeldzaam tot zeer zeldzaam waren en nu in aantal zijn toegenomen.
 
Bijenbeheer voor een gezonde stad en meer biodiversiteit
Al vóór deze economisch “crisis” werd er al flink bezuinigd op de uitgaven voor openbaar groen. Het beheer is minder gedifferentieerd de inzet van zware machines gaat ten koste van de kwaliteit. Tuinen staan onder invloed van de steenlobby waardoor hele straten gestaag worden geplaveid. Daarnaast worden chemische middelen onder mom van milieuvriendelijkheid in vrijwel alle groene supermarkten te koop aangeboden en veelvuldig en toegepast. Een omslagpunt naar het begin van de jaren tachtig ligt steeds gevaarlijk dichtbij. Maar we zullen hier niet uitgaan van dit sombere scenario. We gaan er van uit dat de aandacht voor bijen zal leiden tot duurzame verbeteringen in zowel het stedelijke als in het landelijke gebied. De ervaring leert dat bloemrijke vegetaties die goed zijn voor wilde bijen ook zeer goed zijn voor honingbijen, vlinders en zeer waarschijnlijk voor duizenden andere insecten en kleine dieren.
 
Bijenbeheer op maat
Op alle niveaus zijn we bezig om de positie van bijen te verbeteren. Via de bijenhelpdesk, tijdens lezingen en workshops blijkt dat velen niet zeker zijn van de wijze waarop ze kunnen bijdragen aan een gezonde bijenstand. Om hieraan tegemoet te komen, is de cursus ‘Bijenheer’ ontwikkeld. Doel van deze cursus is geen feitenkennis, daar is de totale website voor. In de cursus wordt een gedegen analyse gemaakt van de mogelijkheden binnen de situatie van de cursist om vervolgens een visie met een doelgericht plan van aanpak te kunnen opstellen. Aan de hand van o.a. de volgende vragen wordt de eigen situatie geanalyseerd:
- Om welke bijen gaat het en welke bijen willen we helpen? Honingbijen, hommels, solitaire wilde bijen of alle bijen?
- Waar hebben de bijen behoefte aan? Wat is de ontbrekende of zwakke schakel; nectar, stuifmeel, nestgelegenheid?
- Op welke locaties of in welke gebieden is hulp voor bijen het meest zinvol? Waar liggen de meeste kansen?
- Als het om drachtplanten gaat, is vooral het tijdstip van de bloei van belang en gaat het vaak om de stuifmeelleverende planten. De vraag is dan in welke perioden moet de stuifmeel voorziening worden versterkt.
- Wat is het effect van drachtverbetering (een toename van bijenplanten) op langere termijn? Het gaat hierbij vooral om de continuïteit van (beheer)maatregelen en de ontwikkeling van de groene terreinen waar hulp aan bijen wordt geboden.
- Welke beheermaatregelen zijn nodig om de continuïteit te waarborgen? Hoe wordt dit georganiseerd?
- En om bij de actualiteit aan te stuiten: wat is een bijenlint, uit welke elementen is het samengesteld, hoe komt het tot stand en hoe houdt het stand?
- Bij hulp aan bijen, bijenlinten etc. wordt meestal gedacht aan zaadmengsels en het planten van bollen. De vraag is dan wat is de positie van bomen en heester in een bijenlint en wat betekent dat voor het beheer en beleid?
- Wat zijn in het beheergebied kansrijke bodems om bloemrijke vegetaties te ontwikkelen? Op welke plekken is het minder kansrijk maar niet uitgesloten?
- Waar is ruimte voor gedifferentieerd vegetatiebeheer?
- Waar kunnen randen van beplantingen substantieel voor bijen worden verbeterd?
- Waar moet rekeningen mee worden gehouden als we iets voor de bijen willen doen?
- Wat is er bekend over de wilde bijen in het beheergebied en hoe zinvol is een inventarisatie van wilde bijen?
 
Workshops

Binnen de cursus wordt bestaande kennis en kunde geplaatst binnen het doel de biodiversiteit te vergroten. De cursist leert om het bestaande beheer efficiënter en doelgerichter in te zetten om de leefomgeving van bijen te verbeteren. Aan de kwaliteit van de openbare ruimte wordt zo in het dagelijkse beheer een dimensie toegevoegd: bijenbeheer. deze denkwijze is van toepassing op alle elementen van het openbaar groen, van wisselperk tot ecologische berm en van boomstructuur tot groene wig.

Gekoppeld aan deze digitale cursus kunnen er ook workshops e.d. worden georganiseerd. Deze workshops zijn vooral bedoeld om buiten, in het eigen beheergebied te reflecteren over de mogelijkheden van faunavriendelijk beheer met het accent op bijen. Het gaat dan om uitwisseling van ervaringen en het verscherpen van inzichten die bij de deelnemers al aanwezig zijn.
Daarnaast is er ook cursus voor buiten het groeiseizoen (september - maart)
Afhankelijk van de inhoud worden de workshops inhoudelijk begeleid door
Arie Koster en/of Annemiek van Loon.
 
Achtergrondinformatie
Bovenstaande tekst is een samenvatting en een variant op artikelen die onder meer zijn gepubliceerd in:
Groen, 65 (6): 6-9. (2009). Volop mogelijkheden om bijen te ondersteunen
Tuin en Landschap 31 (8). 38-89 ( 2009). Help de bijen een handje.
Groen 69 (3): 29-33. (2013). Meer wilde bijen in en om Stedelijk gebied.
Groencontact 39 (2) (2013). Beheer van wilde bijen.
Entomologische Berichten 73 (3): 118. Een website voor bijen en bijenbeheer.
 
 
 
---Terug
 
Disclaimer

De auteur heeft de uiterste zorg besteed aan de betrouwbaarheid van de gepubliceerde gegevens en informatie. Deze kunnen aan wijzigingen onderhevig zijn en onjuistheden kunnen voorkomen. Aan de op deze website gepresenteerde gegevens en informatie kunnen geen rechten worden ontleend. Auteur en haar directe bronhouders (aanleveraars van de gegevens) aanvaarden geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit het gebruik van gegevens of informatie zoals vermeld op deze website.